Thảm sát ở CHDC Congo

Báo cáo dựa theo kết quả điều tra tại địa bàn xảy ra thảm sát được bắt đầu hồi tháng 2. Theo báo cáo, tổ chức phiến quân Quân kháng chiến Chúa trời đã thảm sát 321 thường dân vào giữa tháng 12-2009 tại 10 ngôi làng ở Makombo thuộc tỉnh Haut Uélé (đông bắc CHDC Congo).

Chiến dịch thảm sát được vạch kế hoạch kỹ lưỡng, diễn ra từ ngày 14 đến 17-12-2009. Ngoài số thường dân bị sát hại, các phiến quân còn bắt mang đi 250 người, trong đó có 80 trẻ em.

Báo cáo nêu rõ quân số các phiến quân 25-40 tên. Sau khi nhận mệnh lệnh, chúng vượt quãng đường dài khoảng 100 km đến địa bàn gây án. Chúng vào làng, giả dạng như quân đội chính phủ CHDC Congo và binh sĩ Uganda đi tuần tra. Sau khi dùng thổ ngữ địa phương trấn an dân làng, chúng tập trung họ lại và ra tay.
Chúng trói gô các nạn nhân lại, sau đó sát hại bằng dao quắm hoặc dùng rìu và gậy. Hầu hết nạn nhân bị sát hại là người lớn, trong đó có 13 phụ nữ và 23 trẻ em. Nạn nhân nhỏ tuổi nhất là một bé gái ba tuổi đã bị thiêu sống.

Sơ tán vì chiến cuộc ở CHDC Congo. Ảnh: REUTERS

Các phiến quân đã có ý đồ bắt cóc nên tra hỏi rất kỹ những địa điểm dân làng thường tụ tập như chợ búa, nhà thờ, trường học. Trong số những người bị bắt cóc có nhiều trẻ em tuổi từ 10 đến 15. Họ bị cột chặt với nhau bằng dây thừng hoặc dây kẽm thành từng nhóm từ 5 đến 15 người và bị dẫn đi. Những người bị bắt cóc còn phải mang vác vật dụng bọn phiến quân cướp được.

Một số người may mắn thoát thân đã kể lại rằng các phiến quân đối xử rất man rợ. Người nào phản kháng, đi chậm hoặc có ý đồ bỏ trốn đều bị giết. Thậm chí bọn chúng đã bắt buộc bọn trẻ dùng gậy giết các em đồng lứa không tuân lệnh cho đến chết.

Tháng 10 năm ngoái, tổ chức Thầy thuốc không biên giới đã từng lên tiếng báo động rằng một năm sau khi phát động bạo loạn dữ dội ở tỉnh Haut-Uélé vào năm 2008, tổ chức Quân kháng chiến Chúa trời đã mở rộng địa bàn hoạt động. Tổ chức này nhận định cuộc xung đột giữa các phiến quân và quân chính phủ gia tăng đã đẩy hàng trăm ngàn người phải tản cư.

Cùng thời gian ấy, 84 tổ chức bảo vệ nhân quyền đã công bố một báo cáo chung cho thấy kể từ đầu năm 2009, hơn 1.000 thường dân ở miền đông CHDC Congo đã bị sát hại và gần 0,9 triệu người phải đi sơ tán.

HOÀNG DUY (Theo AFP, AP, le Monde)