Những 'rào cản' với luật sư trong tố tụng
(VNexpress) - 'Chạy' theo điều tra viên để được gặp thân chủ trong trại giam; bị khống chế thời gian tiếp xúc; gặp khó khăn khi làm thủ tục cấp chứng nhận bào chữa... Những bức xúc trên đã giới luật sư Hà Nội đưa ra trao đổi sáng 8/10. Luật sư Đỗ Ngọc Quang cho biết, "cản trở" của các cơ quan tố tụng với việc hành nghề của luật sư được minh chứng qua việc đơn giản là cấp chứng nhận bào chữa. Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2003, trong thời hạn 3 ngày, cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án phải cấp giấy chứng nhận cho người bào chữa. Nhưng ông Quang cho rằng, thực tế đã không diễn ra như vậy.
"Gần 100% các trường hợp không được cấp giấy chứng nhân bào chữa đúng thời hạn 3 ngày, cá biệt có khi kéo dài hơn một năm", ông Quang đánh giá.
Cùng quan điểm trên, bà Nông Thị Hồng Hà (giám đốc công ty luật Hồng Hà) nhận xét: "Hầu như rất ít trường hợp luật sư được cấp giấy chứng nhận bào chữa đúng thời hạn". Trong khi việc này có ý nghĩa rất quan trọng với bị can, bị cáo - họ cần có người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Với thâm niên lâu năm trong nghề luật sư, bà Hà nhận xét: "Tại một số trường hợp, giấy chứng nhận người bào chữa được cơ quan điều tra sử dụng như một "công cụ" để hạn chế luật sư tham gia tố tụng". Lý do được đưa ra cho cho việc này thường là bưu điện chuyển đến chậm (nếu gửi qua bưu điện) hoặc người có thẩm quyền cấp giấy đi công tác vắng...
Hay lý do khác "lịch sự" hơn cho việc trì hoãn, kéo dài thời gian cấp giấy chứng nhận bào chữa, được một số luật sư "tổng kết" đó là việc họ được điều tra viên thông báo "bị can từ chối, không mời luật sư".
"Trong khi đó chúng tôi có đủ căn cứ xác định bị can thật sự muốn mời luật sư bảo chữa cho mình", ông Quang bức xúc.
Còn luật sư Vũ Công Dũng đặt thẳng nghi ngờ, người bị tạm giam có khi còn bị tác động bởi cán bộ có thẩm quyền để từ chối luật sư. Nhiều bị cáo rất cần luật sư để bảo vệ quyền lợi. Ảnh minh họa: Hoàng Khuê
Ở cương vị cơ quan kiểm soát, một đại diện Viện phúc thẩm VKSND Tối cao cho biết: "Việc cấp giấy chứng nhận bào chữa nếu đầy đủ thủ tục chỉ cần 15 phút là xong. Đó là trách nhiệm của cơ quan nhà nước phải làm".
Theo vị này, có luật sư tham gia tố tụng thì càng tạo được sự dân chủ, văn minh. Vấn đề quan trọng là tìm ra sự thật, công lý. "Chúng ta làm việc vì lương tâm đạo đức nghề nghiệp, vì những người yếu thế trong xã hội", ông nói.